وبلاگ تخصصی مدیریت  - محمدرضا نعمتی

سخن نیـــــک صیـــــاد دلهاست - محمد رضا نعمتی

هم افزائي Synergy
     هم افزائي Synergy


کنش « اثر » دو یا چند ماده بر یکدیگر که نتیجه آن از جمع اثراتِ یکایک آن مواد بیشتر باشد، را هم‌افزائی یا سینرژی(synergy)می‌گویند.[1]
واژه هم‌افزائی در فرهنگِ اصطلاحات مدیریتی دارای معانی بسیاری است. مهمترین این معانی عبارتند از : هم‌کوشی، هم‌نیروزائی، همیاری، فعالیت مشترک توأم با همکاری توسط دو یا چند نفر که در نهایت بسیار با ارزش‌تر از فعالیت‌های فردی و مستقل است.[2] اثر مضاعف، هم‌کنشی و خاصیت فزونی نیز از معانی واژه هم‌افزائی است؛ که برخی به آن اشاره کرده‌اند.[3]
فرآيند پدیده هم‌افزائی، از مباحثي است كه در حوزه‌های مختلف قابل بررسي است؛ زيرا نه تنها در علوم رفتاري و انساني؛ بلكه اين خاصيت، در حوزه‌های زیستی و ساير پديده‌هاي طبيعي نيز به اشكال مختلف  وجود دارد. در علوم پزشكي و يا دارویي موادي را مي‌شناسيم كه هرگاه با هم تركيب مي‌شوند داراي تواني تصاعدي می‌شوند و اثرشان، بيش از توان عددي آنها در شرايط مصرف غير تركيبي است.
با توجه به اینکه، سینرژی پدیده‌ای است که باعث تشدید اثر می‌شود، در حوزه مطالعات مدیریت و سازمان نیز برای بیانِ اثرِ فعالیتِ گروهی و افزایش بازده کارِ گروهی نسبت به فعالیت‌های فردی و مستقل، از این واژه استفاده می‌شود و بیان می‌دارد؛ که «گروههـا، استعداد هم‌نیروزائی را فراهم می‌آورند و بيش از جمع توانائي‌هـاي تك‌تك اعضاي خود كار انجام می‌دهند».[4] به عبارت دیگر، جمع کل از جمع اجزای آن بیشتر می‌شود. برخی آن را اینگونه نمایش می‌دهند که 5=2+2، یا بیشتر از 5. فرآيندي كه اين‌گونه افزايش نيرو را در موقعيت‌هاي فوق و شرايط مشابه توجيه مي‌كند، تحت عنوان هم‌نیروزائی نام برده شده است.
در بسياري مواقع رفتاري از يك فرد هنگام بودن در گروه، سر مي‌زند، كه در تنهايي هرگز اتفاق نمي‌افتد. اين تغيير رفتار، هرگاه با انرژي مضاعف همراه باشد  هم‌افزائی یا سینرژی محقق می‌گردد. علت آن را نمي‌توان صرفاً با تعداد و كثرت جمعيت توجيه كرد.
در اواخر سال 1920م، یک روان‌شناس آلمانی در صدد برآمد تا پدیده هم‌افزائی را در طناب‌کشی گروهی آزمایش کند. نخستین آزمایشهای او در خصوص پدیده هم‌افزائی انتظاراتش را تائید نکرد؛ ولی در اثر تکرار آزمایش‌ها، دستاوردهای او پیرامون پدیده هم‌افزائی، به اثبات رسید و به نتایج قابل توجهی دست پیدا کرد.[5]
ژاکوب لوی مورنو كه از واضعين علم گروه‌سنجي است، معتقد است؛ كه واقعيت زندگي انسان، جنبه كنش و واكنش ميان افراد را پيدا مي‌كند و آنچه كه حاصل اين تعاملات اجتماعي و روابط بين فردي است، نتايجي به بار مي‌آورد كه از جمله آنها، هم‌افزائی می‌باشد.[6]
 
شرایط و عوامل بروز و ظهور هم‌افزائی:
1. داشتن هدف مشترك؛[7]
2. وجود تعامل و داشتن هويت ارزشي و فرهنگي مشترك؛[8]
3. ويژگيهاي خاصي كه قوانين اجتماعي گروه را تعيين مي‌كنند؛[9]
4. ساخت هيجاني گروه؛[10]
5. برخی از پژوهشگران منبع اين انرژي عظيمي كه در گروه به وجود مي‌آيد را روح ناشي از تعاملات و واكنشهاي رو به تصاعدي می‌دانند كه بر اثر وحدت نظر و اشتراك در يك هدف واحد مرتباً افزايش مي‌يابد و نتايجي به بار مي‌آورد كه افراد در تنهايي هرگز قادر به انجام آن نيستند؛[11]
6. انسجام گروهی؛ تحقیقات نشان می‌دهد، گروه‌هائی که از انسجام بیشتری برخوردارند، اثر بخش‌تر می‌باشند.[12] و انسجام گروهی می‌تواند علت وجود هم افزائی در میان اعضای گروه گردد.
هم‌افزائی علاوه بر نمودهاي مشهود، آنگاه كه با ارزشها و اعتقادات و باورهاي صحيح يا ناصحيح تركيب شود، مي‌تواند علاوه بر اينكه بسيار مثبت و مفيد باشد، در عين حال خطرناك و بسيار ناراحت‌كننده باشد كه گاهي حتي در انتساب آن به حيطه‌هاي رفتارهاي انساني غير قابل تصور مي‌شود.
علم روانشناسي و رفتار سازماني امروزه از خصوصيت و پدیده هم‌افزائی بهره فراوانی برده و برای تشریح و تبیین اثرِ کارِ گروهی از این واژه استفاده می‌کند.

[1]. رابینز، استیفن پی؛ مباني مديريت، علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1381، چاپ چهارم، جلد 2، ص489.
[2]. یزدی، عباس؛ فرهنگ مدیریت رهنما، تهران، رهنما، 1379، چاپ اول، ص696.
[3]. ونوس، داور؛ فرهنگ جامع مدیریت، دانائی‌فرد، حسن، تهران، هومن- صفّار، 1379، چاپ اول، ص838.
[4]. رضائیان، علی؛ مبانی مدیریت رفتار سازمانی، تهران، سمت، 1381، چاپ سوم، ص221.
[5]. رابینز؛ ص484.
[6]. مجله اینترنتی علوم اجتماعی فصل نو .سال دوم.شماره 50، www.fasleno.com .
[7]. رضائیان؛ ص219.
[8]. همان.
[9]. مجله فصل نو،  شماره 50، به نقل از دورکیم.
[10]. همان، به نقل از مورنو.
[11]. همان.
[12]. رابینز؛ ص510.

تصاوير زيباسازی وبلاگ،قالب وبلاگ،خدمات وبلاگ نويسان،آپلودعكس، كد موسيقی، روزگذر دات كام http://roozgozar.com

 
 

برچسب‌ها: هم افزایی
نوشته شده در  پنجشنبه سوم بهمن ۱۳۹۲ساعت 15:26  توسط محمدرضانعمتی  |